Kancelaria Notarialna – Robert Wiciński – Notariusz

Aleksandrów Łódzki

 

WWW

Linki/Pobierz/Info

 



DEPOZYT NOTARIALNY

Zawarcie każdej umowy w obrocie cywilnoprawnym, siłą rzeczy, musi być przejawem co najmniej minimum wzajemnego zaufania stron, co do tego, że jej postanowienia zostaną przez nie należycie wykonane, względnie – także – przejawem zaufania do obowiązującego prawa i do organów państwa, ustanowionych do straży nad jego przestrzeganiem, iż w razie niewykonania przez którąkolwiek ze stron ciążących na niej umownych obowiązków, istnieją instytucje prawa materialnego i procesowego, które poprzez przymus państwowy, zmuszą ją do ich wykonania. Zawarcie umowy w sytuacji braku takiego zaufania czynić musi uczestnictwo w obrocie równoważnym "ryzykownemu przedsięwzięciu, którego wynik zależy od przypadku", czyli – zgodnie ze znaczeniem tego terminu przedstawionym w internetowym Słowniku języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl/slowniki/hazard.html) – hazardowi.

Jedną z instytucji prawnych umożliwiających bezpieczne realizowanie obowiązków umownych, a to przez usytuowanie notariuszy, jako grupy zawodowej osób obdarzonych przez ustawodawcę przymiotem zaufania publicznego, jest depozyt notarialny.

Zgodnie z przepisem art. 79 pkt 6 ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie, notariusz przyjmuje na przechowanie pieniądze, papiery wartościowe, dokumenty, dane na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Depozyt pieniężny

W zakresie depozytu pieniężnego, ogólne kompetencje i obowiązki notariusza zawarte w art. 79 pkt 6 Prawa o notariacie uszczegóławiają dyspozycje przepisu art. 108 tej samej ustawy:

"Art. 108 § 1. Notariusz w związku z dokonywaną w jego kancelarii czynnością ma prawo przyjąć na przechowanie, w celu wydania ich osobie wskazanej przy złożeniu lub jej następcy prawnemu, papiery wartościowe albo pieniądze w walucie polskiej lub obcej. Dla udokumentowania tych czynności notariusz prowadzi specjalne konto bankowe.
§ 2. Z przyjęcia depozytu notariusz spisuje protokół, w którym wymienia datę przyjęcia, ustala tożsamość osoby składającej, datę mającego nastąpić wydania oraz imię, nazwisko i miejsce zamieszkania osoby odbierającej depozyt. Wydanie depozytu następuje za pokwitowaniem."

I oto, po pierwsze, okazuje się, że depozyt pieniężny związany jest z inną czynnością notarialną, która dokonywana ma być w kancelarii notariusza. W przeciwieństwie więc do możliwości, jakie dają instytucje bankowe, nie jest możliwe prawnie zdeponowanie u notariusza pieniędzy, o ile nie planuje się dokonania, w kancelarii tego samego notariusza, innej czynności prawnej (czynność główna), która przyjmie jedną z form notarialnych, a pieniądze te – zgodnie z zamiarami stron – będą lub mogą być jednym ze świadczeń należnych, w myśl projektowanych postanowień planowanej czynności, jednej ze stron od innej strony.

Po drugie, dla udokumentowania czynności depozytowych pieniężnych, notariusz prowadzi specjalne konto bankowe. Oznacza to, iż obrót pieniędzy przeznaczonych do depozytu następuje w formach bankowych. Osoba składająca depozyt (deponent) czyni to poprzez bankową wpłatę lub przelew bankowy stosownej kwoty na rachunek depozytowy notariusza. Notariusz, natomiast, wypłaca depozyt uprawnionej osobie w formie przelewu bankowego na wskazany przez deponenta jej rachunek bankowy.

Po trzecie, z przyjęcia depozytu notariusz spisuje protokół. Czynność sporządzenia protokołu jest następcza w stosunku do wpłaty deponowanych pieniędzy na rachunek depozytowy notariusza. Notariusz nie może więc sporządzić tego protokołu, dopóki przeznaczone do zdeponowania środki pieniężne nie zostaną uznane na tym rachunku depozytowym. W protokole stwierdza się fakt złożenia depozytu oraz warunki, na jakich jest on przez notariusza wypłacany wskazanej osobie, bądź osobom.

Przyjęcie przez notariusza depozytu pieniężnego jest czynnością notarialną odpłatną. Należne notariuszowi, w myśl §§ 2, 3 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, i uzgodnione z deponentem wynagrodzenie zależne jest od deponowanej sumy i pobierane jest przy okazji sporządzania protokołu przyjęcia pieniędzy na przechowanie.

Klasycznym przykładem użyteczności pieniężnego depozytu notarialnego jest złożenie przez kupującego, do depozytu, całej lub części ceny sprzedaży określonej rzeczy lub prawa majątkowego. Zdeponowana kwota wypłacana jest, w takim przypadku, stronie sprzedającej niezwłocznie po zawarciu umowy sprzedaży. Zastosowanie tej instytucji pozwala stronie sprzedającej zawrzeć umowę bez ryzyka nieotrzymania ekwiwalentu zbywanego przedmiotu sprzedaży, a stronie kupującej mieć pewność, iż sprzedający otrzyma wydatkowane na zakup pieniądze tylko wtedy i dopiero wtedy, gdy kwestie prawne związane z zawarciem umowy zostaną zakończone.
Notarialny depozyt pieniężny można stosować również w innych sytuacjach prawnych, w których pieniądz pojawia się jako świadczenie główne jednej ze stron, lub jako zabezpieczenie wykonania określonego świadczenia – np. kara umowna, czy depozyt w umowach najmu, dzierżawy, itp.

Postępowanie w razie zamiaru złożenia pieniędzy do depozytu notarialnego:
1. Uzgodnij z kontrahentem wszystkie warunki zawarcia umowy głównej, w tym użycie depozytu notarialnego, jako sposobu wykonania obowiązków w tej umowie przewidzianych.
2. Uzgodnij z kontrahentem u którego notariusza zawrzecie umowę główną.
3. Uzgodnij z notariuszem, jakie dokumenty będą wymagane do zawarcia umowy głównej oraz warunki finansowe jej zawarcia.
4. Przekaż wybranemu notariuszowi warunki zawarcia umowy głównej oraz niezbędne do jej zawarcia dokumenty i dane osobowe oraz uzgodnij warunki zdeponowania i wypłaty pieniędzy z depozytu.
5. Wpłać kwotę depozytu na wskazany przez notariusza jego depozytowy rachunek bankowy.
6. Oczekuj na informację od notariusza o uznaniu wpłaconych środków na jego depozytowym rachunku bankowym.
7. Uzgodnij z notariuszem termin podpisania i podpisz protokół przyjęcia pieniędzy na przechowanie.
8. Uzgodnij z kontrahentem i notariuszem termin podpisania umowy głównej i podpisz tę umowę wraz z kontrahentem i notariuszem.
9. Zlecenie przez notariusza wypłaty depozytu zgodnie z warunkami określonymi przez deponenta w protokole przyjęcia pieniędzy na przechowanie.


Depozyt papierów wartościowych

Zasady dotyczące depozytu pieniężnego stosujemy, odpowiednio, do depozytu mających materialną postać papierów wartościowych. Z natury rzeczy, w tej procedurze depozytowej, nie korzysta się z czynności bankowych, w tym z depozytowego rachunku bankowego notariusza, natomiast notariusz przyjmujący taki depozyt musi zapewnić stosowne warunki bezpieczeństwa dla przechowywanych papierów. Brak możliwości zapewniania takich warunków upoważnia notariusza do odmowy przyjęcia depozytu.

Odpłatność za przyjęcie papierów wartościowych do notarialnego depozytu ustala przepis § 10 pkt 2 wyżej wspomnianego rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, uzależniając ją od okresu ich przechowywania.

Depozyt dokumentów lub danych na informatycznym nośniku danych

Depozyt ten regulują przepisy ar. 106 i art. 107 Prawa o notariacie:

"Art. 106 § 1. Notariusz przyjmuje na przechowanie wszelkiego rodzaju dokumenty, także w kopertach zamkniętych.
§ 2. Notariusz przyjmuje na przechowanie informatyczny nośnik danych, o którym mowa w art. 79 pkt 6, zabezpieczony w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
§ 3. W przypadku złożenia na przechowanie w kopercie zamkniętej dokumentu lub informatycznego nośnika danych, o którym mowa w art. 79 pkt 6, zabezpieczonego w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z jego treścią, koperta lub zabezpieczenie powinno być zaopatrzone w podpis składającego.
§ 4. Do informatycznego nośnika danych, o którym mowa w art. 79 pkt 6, stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 5 ust. 2c ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2016 r. poz. 1506 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 1086).
Art. 107 § 1. Z przyjęcia dokumentu na przechowanie notariusz spisuje protokół, w którym wymienia datę przyjęcia, ustala tożsamość osoby składającej dokument oraz wskazuje, komu i pod jakimi warunkami dokument bądź jego odpis ma być wydany. Dokument przyjęty na przechowanie wydaje się osobie wymienionej w protokole lub jej następcy prawnemu.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do informatycznego nośnika danych, o którym mowa w art. 106."

Notariusz przyjmuje na przechowanie dokumenty lub dane na informatycznym nośniku danych niezależnie od tego, czy deponent ma zamiar dokonywać innej czynności notarialnej, czy nie. Podobnie, jak w przypadku depozytu papierów wartościowych, notariusz przyjmujący taki depozyt musi zapewnić stosowne warunki bezpieczeństwa dla przechowywanych dokumentów lub nośnika danych. Brak możliwości zapewniania takich warunków upoważnia notariusza do odmowy przyjęcia depozytu.

Odpłatność za przyjęcie dokumentów lub danych na informatycznym nośniku danych do notarialnego depozytu ustala przepis § 10 pkt 2 wyżej wspomnianego rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, uzależniając ją od okresu ich przechowywania.

Robert Wiciński

 

Strona główna


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kancelaria Notarialna – Robert Wiciński – Notariusz, Aleksandrów Łódzki

© by Robert Wiciński 2018